Call for papers RdW special: ‘De betekenis van de Coronacrisis voor het recht in de praktijk’

De betekenis van de Coronacrisis voor het recht in de praktijk

Themanummer Recht der Werkelijkheid, najaar 2020
Na de Corona-uitbraak ziet de dagelijkse werkelijkheid er drastisch anders uit: het openbare leven is tot stilstand gekomen, de gezondheidszorg draait overuren en de economie piept en kraakt. Mensen zijn ziek of maken zich zorgen om hun eigen gezondheid of die van hun naasten. Social distancing wordt ingezet als belangrijkste wapen in de strijd tegen Corona, met zeer beperkende maatregelen als gevolg. Het is opvallend hoe snel de samenleving zich voegt in deze nieuwe werkelijkheid, uiteraard in de hoop dat deze slechts van tijdelijke aard zal zijn. Actieve handhaving van de maatregelen is amper nodig; sociale controle doet zijn werk. Terwijl mensen zich terugtrekken in hun privédomein en de kring van betrokkenen steeds kleiner wordt, wordt tegelijkertijd een beroep gedaan op solidariteit. ‘Samen tegen Corona’ door afstand te houden, is het motto. Solidariteit is ook vereist om straks de economie weer op gang te krijgen en de pijn te verzachten voor zelfstandigen, ondernemers en werknemers wier werkgever failliet gaat.

De Coronacrisis heeft voor allerlei domeinen van het recht gevolgen: voor mensenrechten, de vluchtelingenproblematiek, rechtspleging, criminaliteit, privacy, betekenis van deskundigen etc. Het is op dit moment nog te vroeg om empirisch onderzoek te presenteren of om de impact van de crisis in de volle omvang te overzien. Toch wil het tijdschrift Recht der Werkelijkheid in een themanummer een eerste duiding geven aan de betekenis van de Coronacrisis voor het recht in de praktijk. Sociaalwetenschappelijke theorieën en rechtseconomische en criminologische modellen kunnen daarbij houvast bieden.

Voor de vraag hoe we deze moeilijke periode kunnen duiden, kunnen we bijvoorbeeld te rade gaan bij ‘klassieke auteurs’ zoals Ulrich Beck, die ingaat op de oorzaken van het ontstaan van een ‘risicomaatschappij’, het voorzorgbeginsel en de afhankelijkheid van deskundigen bij het inschatten van risico’s. Ook Michel Foucaults historische analyse van bestrijding van besmettelijke en dodelijke ziektes en de rol van disciplineringsstrategieën en technieken biedt tal van aanknopingspunten. Zullen hygiëneregels en fatsoensnormen blijvend veranderen als gevolg van deze ervaring? Kunnen we de Coronacrisis duiden met behulp van de civilisatietheorie van Norbert Elias? Welke nieuwe vormen van solidariteit en onderlinge afhankelijkheid ontstaat er? Hoe zou Durkheim daar tegenaan kijken?
Rechtseconomische theorieën bieden wellicht houvast om een eerste voorspelling te doen over de impact van de Coronacrisis voor de rechtspleging. Aan de hand van criminologische theorieën kunnen misschien voorspellingen gedaan worden over de impact van deze crisis voor de criminaliteit. Antropologische theorieën, bijvoorbeeld van Geert Hofstede, bieden aanknopingspunten voor een duiding van het verschil in aanpak van de crisis in verschillende landen. Het ontstaan van deze crisis kan worden bekeken door de bril van globaliseringstheorieën.

Het themanummer biedt ruimte aan sociaalwetenschappelijke onderzoekers vanuit verschillende disciplines (sociologie, antropologie, bestuurskunde, sociaalpsychologie, criminologie en andere relevante disciplines) uit Nederland en Vlaanderen om een bijdrage te leveren aan de wetenschappelijke analyse van de betekenis van de Coronacrisis voor het recht in de praktijk.
Uitnodiging

Wij nodigen u uit om een voorstel (150-200 woorden) in te zenden voor een artikel. Zowel korte artikelen van circa 4.000 woorden zijn welkom als langere bijdragen van circa 8.000 woorden en alles daar tussenin. De bijdragen worden gebundeld in een themanummer dat eind oktober 2020 zal verschijnen. Het themanummer zal worden gepresenteerd op een symposium, waarvoor ook de aandacht van (vak)media wordt gevraagd.

Tijdschema
15 april 2020 Eerste opzet (150-250 woorden) gereed voor beoordeling door redactie
15 juni 2020 Eerste versie gereed voor beoordeling door externe referent en redactie
1 augustus 2020 Feedback aan auteurs
15 september 2020 Definitieve versie gereed voor eindredactie
1 oktober 2020 Teksten naar de uitgever
eind oktober 2020 Presentatie en publicatie themanummer op een symposium

Belangstelling?
Heeft u belangstelling om een bijdrage te leveren aan dit themanummer, stuur dan z.s.m. en uiterlijk 15 april een e-mail met een korte opzet naar Nienke Doornbos (redactievoorzitter): N.Doornbos@uva.nl en in c.c. naar Paulien de Winter (redactiesecretaris): p.de.winter@rug.nl of neem tefonisch contact op met Nienke Doornbos via 06-21443670. Bij dit themanummer is goede afstemming vereist om te voorkomen dat auteurs allemaal voor dezelfde invalshoek kiezen.

Over Recht der Werkelijkheid
Recht der Werkelijkheid is een Nederlands/Vlaams peer reviewed tijdschrift voor de sociaalwetenschappelijke bestudering van het recht. We vatten ‘recht’ ruim op en verstaan daaronder in dit geval bijvoorbeeld ook zowel beperkende maatregelen die de regering of plaatselijke overheden opleggen, als ook beperkingen die handhavers of mensen zichzelf of elkaar opleggen, ongeacht of die een wettelijke basis hebben. Centraal staat Law in action. Zie voor meer informatie over het tijdschrift en de auteursrichtlijnen: https://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/rechtderwerkelijkheid/detail.